Jesteśmy niezależnymi partnerami LR. Linki do produktów prowadzą do naszych stron produktów, a zamówienie składasz w oficjalnym sklepie LR.
W Unii Europejskiej tylko kilka witamin i składników mineralnych ma urzędowo potwierdzony wpływ na układ odpornościowy: witaminy A, B6, B12, C i D, foliany, cynk, selen, miedź i żelazo. Każdy z nich pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, ale tylko wtedy, gdy dzienna porcja produktu dostarcza co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia. Żadna witamina nie chroni przed przeziębieniem czy grypą, a podstawą pozostaje urozmaicona dieta, sen i ruch.
W tym artykule znajdziesz pełną listę tych składników z oficjalnym brzmieniem oświadczeń, minimalne ilości, które musi zawierać produkt, i najlepsze źródła w jedzeniu. Na końcu pokazujemy, które produkty LR spełniają te warunki.
W skrócie
- Oświadczenie o układzie odpornościowym mają w UE witaminy A, B6, B12, C i D, foliany oraz cynk, selen, miedź i żelazo.
- Produkt może używać takiego oświadczenia tylko wtedy, gdy dzienna porcja dostarcza co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia danego składnika.
- W Polsce od jesieni do wiosny skóra wytwarza bardzo mało witaminy D, dlatego w tym okresie zaleca się jej suplementację.
- Dla aloesu, imbiru, czystka, jeżówki, reishi i siary nie ma dopuszczonych oświadczeń dotyczących odporności.
- Witaminy nie zastępują szczepień, snu, aktywności fizycznej ani leczenia infekcji.
Które witaminy mają potwierdzony wpływ na odporność?
Lista oświadczeń zdrowotnych dopuszczonych w UE znajduje się w rozporządzeniu Komisji nr 432/2012. Każde z nich zostało wcześniej ocenione przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). W polskiej wersji oświadczenia dotyczące odporności brzmią tak samo dla każdego składnika: dany składnik pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany mają formę mnogą: „Foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego”.
Dla witaminy C istnieje dodatkowe oświadczenie dotyczące odporności w czasie i po intensywnym wysiłku fizycznym. Może z niego korzystać tylko produkt, który dostarcza 200 mg witaminy C dziennie ponad zalecane spożycie, więc większość suplementów go nie spełnia.
Ile musi zawierać produkt, aby mógł mówić o odporności?
Referencyjne wartości spożycia (RWS) określa rozporządzenie UE nr 1169/2011 o informowaniu konsumentów o żywności. Oświadczenie wolno stosować, gdy dzienna porcja suplementu daje co najmniej 15% RWS. Tabela pokazuje liczby dla wszystkich składników z oświadczeniem o odporności.
| Składnik | RWS dla dorosłych | Minimum 15% RWS w porcji | Przykładowe źródła w jedzeniu |
|---|---|---|---|
| Witamina A | 800 µg | 120 µg | wątróbka, jaja, masło, marchew i dynia (jako beta-karoten) |
| Witamina B6 | 1,4 mg | 0,21 mg | drób, ryby, ziemniaki, banany, kasza gryczana |
| Witamina B12 | 2,5 µg | 0,375 µg | mięso, ryby, jaja, mleko i sery |
| Witamina C | 80 mg | 12 mg | papryka, natka pietruszki, czarna porzeczka, kiszona kapusta |
| Witamina D | 5 µg | 0,75 µg | tłuste ryby morskie, jaja, synteza w skórze latem |
| Foliany | 200 µg | 30 µg | zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe, pełne ziarna |
| Cynk | 10 mg | 1,5 mg | mięso, pestki dyni, kasza gryczana, sery |
| Selen | 55 µg | 8,25 µg | ryby, jaja, orzechy brazylijskie |
| Miedź | 1 mg | 0,15 mg | orzechy, nasiona, kakao, pełne ziarna |
| Żelazo | 14 mg | 2,1 mg | mięso czerwone, rośliny strączkowe, kasza jaglana |
Warto pamiętać, że RWS to wartość używana na etykietach, a nie indywidualne zapotrzebowanie. Na przykład dorosłym w Polsce zaleca się w sezonie jesienno-zimowym znacznie więcej witaminy D, niż wynosi RWS.
Dlaczego witamina D jest w Polsce tak ważna?
Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych. W Polsce od mniej więcej października do marca słońce jest zbyt nisko, aby skóra wytwarzała jej wystarczająco dużo. Dlatego polskie zalecenia ekspertów dotyczące witaminy D przewidują suplementację u większości dorosłych przynajmniej w tym okresie, a u osób, które mało przebywają na słońcu, przez cały rok. Dawkę najlepiej dobrać z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ zależy ona od wieku, masy ciała i stanu zdrowia. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
Czy można przedawkować witaminy na odporność?
Tak, zwłaszcza witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i składniki mineralne. Witamina A, witamina D, cynk, selen i żelazo mają ustalone przez EFSA tolerowane górne poziomy spożycia. Ryzyko pojawia się najczęściej wtedy, gdy ktoś przyjmuje jednocześnie kilka preparatów, na przykład multiwitaminę, tran i osobną witaminę D. Przed dołożeniem kolejnego suplementu zsumuj ilości z etykiet. Kobiety w ciąży nie powinny przyjmować dużych dawek witaminy A bez konsultacji z lekarzem.
Żelazo przyjmuj tylko wtedy, gdy lekarz stwierdzi jego niedobór. Nadmiar żelaza nie jest obojętny dla organizmu, a objawy zmęczenia mogą mieć wiele innych przyczyn.
Co poza witaminami ma znaczenie dla odporności?
Układ odpornościowy działa najlepiej, gdy zadbasz o całość stylu życia. Ważny jest sen trwający 7–9 godzin, regularna aktywność fizyczna, warzywa i owoce w każdym posiłku, ograniczenie alkoholu i niepalenie tytoniu. Duże znaczenie mają też szczepienia zalecane dla twojej grupy wiekowej. Szerzej piszemy o tym w artykule odporność zimą: co naprawdę ma znaczenie.
Które produkty LR zawierają składniki z oświadczeniem o odporności?
Poniżej zestawiamy trzy produkty, których dzienna porcja spełnia warunek 15% RWS dla co najmniej jednego składnika z oświadczeniem o układzie odpornościowym.
- LR Vita Active Red Fruits w porcji 5 ml dostarcza 10 µg witaminy D (200% RWS) oraz po 100% RWS witaminy B6, witaminy B12 i kwasu foliowego. Witamina D, witamina B6 i witamina B12 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, podobnie jak foliany.
- Żel aloesowy do picia LR Immune Plus w dziennej porcji 90 ml dostarcza 80 mg witaminy C, 10 mg cynku (po 100% RWS) i 45 µg selenu (82% RWS). Witamina C, cynk i selen pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Więcej o nim przeczytasz w tekście aloes na odporność: LR Immune Plus.
- Tabletki LR Pro Balance w dziennej porcji 12 tabletek dostarczają 0,45 mg miedzi (45% RWS). Miedź pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Szczegóły składu znajdziesz w artykule LR Pro Balance: skład i stosowanie.
Wszystkie produkty znajdziesz w kategorii suplementy diety.
Kiedy warto skonsultować się z lekarzem?
- Infekcje wracają bardzo często, trwają długo albo wymagają wielokrotnie antybiotyku.
- Masz wysoką gorączkę dłużej niż trzy dni, duszność, ból w klatce piersiowej lub objawy odwodnienia.
- Czujesz przewlekłe zmęczenie, bladość lub kołatanie serca, co może wskazywać na niedobór żelaza lub inne problemy.
- Przyjmujesz leki na stałe, jesteś w ciąży albo chcesz podawać suplementy dziecku.
- Planujesz przyjmować kilka suplementów jednocześnie i nie wiesz, czy nie przekroczysz bezpiecznych ilości.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka witamina jest najważniejsza dla odporności?
Nie ma jednej najważniejszej witaminy. Wszystkie składniki z listy działają razem, a ich niedobór w jednym miejscu nie zostanie wyrównany nadmiarem w innym. W polskich warunkach szczególną uwagę warto zwrócić na witaminę D w miesiącach jesienno-zimowych.
Czy witamina C chroni przed przeziębieniem?
Nie ma dowodów, że regularne przyjmowanie witaminy C zapobiega przeziębieniu u większości ludzi. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, ale to nie to samo co ochrona przed infekcją.
Czy cynk można brać codziennie?
Tak, w ilościach zbliżonych do RWS, czyli około 10 mg dziennie z wszystkich suplementów razem. Długotrwałe przyjmowanie dużych dawek cynku może zaburzać gospodarkę miedzią.
Czy zioła na odporność mają oficjalne oświadczenia?
Nie. Dla roślin, takich jak aloes, jeżówka, czystek, imbir czy reishi, ani dla siary nie ma w UE dopuszczonych oświadczeń dotyczących układu odpornościowego.
Kiedy najlepiej przyjmować witaminy?
Witaminy A i D rozpuszczają się w tłuszczach, więc najlepiej przyjmować je z posiłkiem zawierającym tłuszcz. Witaminy z grupy B i witaminę C można przyjmować o dowolnej porze, najlepiej regularnie.
Źródła
- Komisja Europejska: unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych
- InformedHealth.org (IQWiG): jak działa układ odpornościowy (w języku angielskim)
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, tekst skonsolidowany (EUR-Lex)
Suplementy diety nie są lekami i nie zastępują zróżnicowanej, zbilansowanej diety ani zdrowego stylu życia. Ten artykuł ma charakter ogólnej informacji i nie jest poradą medyczną.
