Jesteśmy niezależnymi partnerami LR. Linki w tekście prowadzą do naszych stron produktów, a zamówienie składasz w oficjalnym sklepie LR.
Zimą na odporność najbardziej wpływają rzeczy codzienne: sen, ruch na świeżym powietrzu, zróżnicowana dieta, mycie rąk i coroczne szczepienie przeciw grypie. Suplementy mogą jedynie uzupełnić dietę, a z punktu widzenia przepisów UE do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego przyczyniają się konkretne składniki, takie jak witamina C, witamina D, cynk i selen.
W tym artykule zaczynam od nawyków, które mają największe znaczenie, potem wyjaśniam, które składniki odżywcze mają zatwierdzone oświadczenia dotyczące odporności i skąd je czerpać, a na końcu pokazuję, które produkty LR je zawierają i kiedy objawy przeziębienia wymagają wizyty u lekarza.
W skrócie
- Dorośli potrzebują co najmniej 7 godzin snu na dobę, a wiele zaleceń podaje zakres od 7 do 9 godzin.
- Szczepienie przeciw grypie trzeba powtarzać co sezon, a ochrona pojawia się po 2–3 tygodniach i utrzymuje się przez około 6–12 miesięcy.
- W Polsce od września do kwietnia zaleca się suplementację witaminy D, bo zimą skóra prawie jej nie wytwarza.
- Witamina C, witamina D, cynk i selen pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, co potwierdzają oficjalne oświadczenia zdrowotne UE.
- Żaden suplement nie zapobiega przeziębieniu ani grypie, dlatego warto traktować go jako uzupełnienie, a nie zamiennik zdrowych nawyków.
Co naprawdę wpływa na odporność zimą?
Układ odpornościowy to złożona sieć komórek i narządów, która chroni organizm przed drobnoustrojami. Nie da się go „podkręcić” jednym produktem, ale można stworzyć mu dobre warunki do pracy. Najważniejsze są tu zwykłe, powtarzalne nawyki.
Pierwszym z nich jest sen. Według stanowiska ekspertów American Thoracic Society, omówionego w serwisie mp.pl, dorośli potrzebują co najmniej 7 godzin snu na dobę, a osoby w wieku 18–65 lat zwykle od 7 do 9 godzin. Drugim jest ruch. Codzienny spacer w świetle dziennym pomaga utrzymać kondycję i dobre samopoczucie, nawet gdy za oknem jest szaro. Trzecim jest dieta z warzywami, owocami, pełnymi ziarnami, rybami i roślinami strączkowymi, która dostarcza większości potrzebnych witamin i minerałów.
Do tego dochodzą proste zasady higieny: częste mycie rąk, wietrzenie mieszkania i zostawanie w domu, gdy jesteś chory, żeby nie zarażać innych.
Czy warto szczepić się przeciw grypie?
Ministerstwo Zdrowia zaleca szczepienie przeciw grypie każdemu, kto chce uniknąć zachorowania, a szczególnie dzieciom, osobom starszym, kobietom w ciąży i osobom z chorobami przewlekłymi. Najlepiej zaszczepić się przed sezonem, ale można to zrobić także w jego trakcie, między listopadem a kwietniem.
Portal pacjent.gov.pl wyjaśnia, że szczepionka nie daje stuprocentowej ochrony, ale jeśli zachorujesz, choroba zwykle przebiega łagodniej. Ochrona pojawia się po 2–3 tygodniach i trwa około 6–12 miesięcy, a skład szczepionki zmienia się co roku, więc trzeba ją powtarzać. Osoby po 65. roku życia, kobiety w ciąży, dzieci i dorośli z grup ryzyka mogą otrzymać szczepionkę bezpłatnie lub z refundacją. Szczegóły ustalisz u lekarza rodzinnego lub w aptece.
Które witaminy i minerały wspierają układ odpornościowy?
W Unii Europejskiej o wpływie składnika na odporność wolno pisać tylko słowami zatwierdzonymi w rozporządzeniu (UE) nr 432/2012. Oświadczenia te dotyczą kilku witamin i minerałów, a nie roślin, grzybów czy aloesu. Poniższa tabela pokazuje najważniejsze z nich i ich naturalne źródła.
| Składnik | Oficjalne oświadczenie | Dobre źródła w diecie |
|---|---|---|
| Witamina C | pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego | papryka, natka pietruszki, kiszona kapusta, czarna porzeczka, cytrusy |
| Witamina D | pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego | tłuste ryby morskie, jaja; zimą głównie suplementacja |
| Cynk | pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego | mięso, pestki dyni, kasza gryczana, sery dojrzewające |
| Selen | pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego | ryby, jaja, orzechy brazylijskie |
Oświadczenia mają sens tylko wtedy, gdy produkt zawiera odpowiednią ilość składnika, czyli co najmniej 15 procent referencyjnej wartości spożycia w porcji. Więcej o pozostałych witaminach z oświadczeniami dotyczącymi odporności piszemy w artykule witaminy na odporność: które mają potwierdzone działanie.
Czy zimą trzeba suplementować witaminę D?
W polskim klimacie od jesieni do wiosny słońce stoi za nisko, żeby skóra wytwarzała wystarczającą ilość witaminy D. Dlatego eksperci zalecają jej suplementację w miesiącach od września do kwietnia. Prof. Carsten Carlberg, biochemik zajmujący się witaminą D, mówi w wywiadzie dla magazynu „Natura&Zdrowie”, udostępnionym na stronie Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, że w naszym klimacie to właściwie jedyna witamina, którą trzeba suplementować.
Dawkę najlepiej dobrać z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz choroby przewlekłe lub przyjmujesz leki. Przy zróżnicowanej diecie witaminę C i większość minerałów łatwiej dostarczyć z jedzenia. Kiszona kapusta i ogórki, papryka, natka czy mrożone owoce to tanie i dostępne zimą źródła witaminy C.
Jakie produkty LR zawierają te składniki?
Jeśli chcesz uzupełnić dietę, możesz sięgnąć po produkty, które dostarczają składników z oficjalnymi oświadczeniami. Poniżej zestawiamy trzy z nich według danych LR dla dziennej porcji.
| Produkt | Dzienna porcja | Składniki z oświadczeniem o odporności |
|---|---|---|
| Aloe Vera Drinking Gel Immune Plus | 3 × 30 ml | witamina C 80 mg (100% RWS), cynk 10 mg (100%), selen 45 µg (82%) |
| Vita Active Red Fruits | 5 ml | witamina D 10 µg (200% RWS) oraz witaminy z grupy B |
| Cistus Incanus kapsułki | 2 kapsułki | witamina C 80 mg (100% RWS), cynk 2 mg (20%) |
Żel Immune Plus łączy aloes z witaminą C, cynkiem i selenem. Sam aloes ani imbir nie mają zatwierdzonych oświadczeń, ale witamina C, cynk i selen pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Szerzej opisujemy go w artykule aloes na odporność: co daje żel z witaminą C.
Vita Active Red Fruits to witaminy w płynie z sokami owocowymi, które w porcji 5 ml dostarczają witaminy D. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Kapsułki z czystkiem zawierają ekstrakt z czystka, dla którego nie ma oświadczeń, oraz witaminę C i cynk. Jeśli wolisz czystek w formie herbaty, przeczytaj nasz artykuł czystek: herbata czy kapsułki. Wszystkie suplementy znajdziesz w kategorii suplementy diety.
Kiedy z przeziębieniem iść do lekarza?
Większość przeziębień mija sama w ciągu tygodnia lub dwóch. Skontaktuj się jednak z lekarzem, jeśli:
- gorączka powyżej 38,5°C utrzymuje się dłużej niż trzy dni albo wraca po poprawie;
- masz duszność, ból w klatce piersiowej lub kaszel z krwią;
- czujesz silne osłabienie, zawroty głowy lub dezorientację;
- objawy trwają dłużej niż dwa tygodnie albo się nasilają;
- chorujesz przewlekle, jesteś w ciąży lub masz ponad 65 lat, a objawy przypominają grypę.
Przy wysokiej gorączce u małego dziecka, trudnościach w oddychaniu czy odwodnieniu nie zwlekaj i dzwoń do lekarza lub na numer alarmowy 112.
Najczęściej zadawane pytania
Czy suplementy mogą zapobiec przeziębieniu?
Nie. Suplementy mogą uzupełnić dietę w składniki, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, ale nie chronią przed zakażeniem. Najwięcej dają sen, ruch, dieta, higiena i szczepienia.
Ile witaminy C potrzebuje dorosły?
Referencyjna wartość spożycia witaminy C wynosi 80 mg dziennie. Tyle dostarcza na przykład połowa czerwonej papryki albo duża garść czarnych porzeczek.
Czy czystek wzmacnia odporność?
Czystek nie ma zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego. Kapsułki LR z czystkiem zawierają jednak witaminę C i cynk, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
Czy mogę łączyć kilka suplementów na odporność?
Możesz, ale zsumuj ilości witamin i minerałów we wszystkich produktach. Dotyczy to zwłaszcza witaminy D, cynku i selenu, których nie warto przyjmować w nadmiarze. Przy wątpliwościach zapytaj farmaceutę.
Od kiedy zacząć dbać o odporność przed zimą?
Najlepiej już we wrześniu: zaplanować szczepienie przeciw grypie, zacząć suplementację witaminy D i zadbać o regularny sen. Nawyki budowane jesienią najłatwiej utrzymać przez całą zimę.
Źródła
- pacjent.gov.pl: Zaszczep się przeciwko grypie
- Ministerstwo Zdrowia: Szczepienia
- mp.pl: Zdrowy sen. Omówienie zaleceń American Thoracic Society
- IRZiBŻ PAN Olsztyn: Jesień i zima bez niedoborów. Jakie witaminy są naprawdę potrzebne?
Suplementy diety nie są lekami i nie zastępują zróżnicowanej, zrównoważonej diety ani zdrowego stylu życia. Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady medycznej.
